Vervoer

Vloog ik pas voor het eerst toen ik al in de 20 was, de drie Wolfjes draaien daar hun hand niet meer voor om. Met de reis naar Kenia werd er ook weer een aantal keer gevlogen. Heen en terug met best een lange zit. Tussendoor nog een keer een uurtje naar Mombassa. Vliegen blijft toch één van de veiligste manieren om te reizen.

Zitten de kinderen hier in veilige auto's met gecertificeerde zitjes en houdt (bijna) iedereen zich aan de regels; in Kenia doet iedereen maar wat op de weg. Stoplichten staan er wel af en toe, maar als het even kan rij je gewoon door. Door de invloed van de Engselen rijdt men links. Dat was wel wennen met oversteken, je kijkt telkens de verkeerde kant op. Rijdt je voorganger te langzaam? Dan haal je gewoon in, of je nou zicht hebt of niet. En is je voorganger aan het inhalen, dan ga je gewoon nog sneller ook even inhalen. Als het nodig is neem je de stoep (als die er al is) de berm of erger. Echt ongelofelijk wat je allemaal ziet gebeuren. 'Spookrijders' die je tijdens inhalen tegemoet komen en gewoon lekker blijven inhalen (zodat je zelf de berm in kunt). Juut zei vanaf het vliegveld bij de eerste 'acties' die we zagen... 'wen er maar aan want dit gaat komende weken vaker gebeuren'. Zo keek ik nog wel eens opzij als we met vliegende vaart op iemand afreden:-) Gelukkig ging het goed en ga je er raar genoeg aan wennen.

Het straatbeeld van Nairobi en Mombassa wordt grotendeels bepaald door taxi's, minibusjes, matatu's, particuliere bussen en overheidsbussen. We maakten voornamelijk gebruik van de eerste vier. J&H hebben de telefoon vol staan met veilige taxi chauffeurs, je doet weinig (als blanke) zonder taxi om veilig ergens te komen. Het toppunt vond ik wel met de taxi een aantal kennissen van Juut ophalen, telkens het appartementencomplex op te moeten, poort open en weer dicht, instappen, vergrendelen, poort weer open naar het volgende complex. Gezien de veiligheid kun je niet anders. Met ons gezelschap hadden we nog weleens een minibusje nodig. Exemplaren die hier 5 jaar geleden al niet door de keuring hadden gekomen rijden daar nog gewoon rond. Gordels zitten niet overal in, en kinderen neem je gewoon op schoot. Vond het op de terugweg naar huis vanaf Schiphol heerlijk om in een auto te zitten zonder kind op schoot!

Madelief was 'wild' van de matatu's. Kleine (vaak felgekleurde) busjes die af en aan rijden. Muziek op volume hoofdpijn, als Madelief geluk had zat er ook nog een groot DVD scherm in. Met een stoel of 8 a 9, maar plaats voor iedereen die er nog ingepropt kon worden. Het kon dus gebeuren dat je met drie kinderen op schoot zat te hijgen in de nek van je buurman en ondertussen eigenlijk nog plaats moest maken voor een volgende passagier. Het kost weinig en gaat verschrikkelijk snel. Tijd om in te stappen krijg je bijna niet. We stonden echt klaar met alle kinders onder de armen om er zo in te kunnen springen. Als je je voet op de drempel had klopte de 'conducteur' (de man van het geld die eigenlijk gewoon aan de buitenkant hing uit de deur) een paar keer op de zijkant ten teken dat er weer gas kon worden gegeven... Als ik dan vandaag in het AD lees dat Veolia hier in de buurt de haltes met wachtende mensen voorbijrijdt ivm te vollen bussen vraag ik me wel af of we hier in het westen niet te tuttig zijn geworden. In Afrika klaagt niemand dat ie bijna bij de buurman op schoot zit...ze zijn blij dat ze ergens komen!

De particuliere bussen zijn een genot voor het oog. Vaak felgekleurd, soms met rekken bovenop voor alles wat mensen willen meenemen. Van binnen vaak ook gezellig aangekleed en gekleurd. Maar toch ook daar; haast bij het wegrijden. We zagen wel eens een keer een ouder iemand instappen die zich amper staande kon houden om een plekje te vinden. Als minder valide of persoon die slecht ter been is heb je het slecht. Raar is dat eigenlijk bedacht ik me. Alles is 'pole pole' (rustig aan) en 'hakuna matata' (maak je geen zorgen) en echt nergens hebben de Afrikanen haast mee....behalve met het vervoer!

Slecht weer dus de voetballerij op de Nederlandse School werd afgelast... Toen maar met de matatu naar de Nairobi Chapel geweest. Een kerkdienst in een enorme tent met een paar duizend bezoekers. Daar weten ze wel hoe ze de kerken vol moeten krijgen! We woonden een (deel want erg langdurig) van een erg drukke dienst bij. Een super swingende band met lichtshow en aparte tenten (en diensten) voor alle leeftijden kinderen. Ja, tis weer eens wat anders dan een doorsnee Nederlandse kerk:-). Leuk om een keer mee te maken!

Kibera

Kibera is met ongeveer 1.75 miljoen (!) inwoners één van de grootste sloppenwijken ter wereld. Kibera ligt midden in Nairobi, niet al te ver van de betere wijk waar J&H met de meiden wonen. Omdat we toch ook het echte Afrika wilden zien, en niet alleen maar toeristenplaatsen maakten we een 'slum-tour' dwars door de sloppen heen. Esther Bloemkamp (een Nederlandse adoptiemoeder) heeft samen met Martin en Freddie (jonge gasten die met hun familie's leven in Kibera) Kibera Tours opgezet. De jongens lopen tegen betaling (deel voor henzelf, deel voor de te bezoeken projecten) een flink aantal uren met je door de sloppen, leiden je langs verschillende projecten, vertellen onderweg van alles en laten zien hoe hoe het is om te leven in Kibera.

We spraken af met Freddie in een lokaal koffietentje aan de rand van Kibera. Op zijn vraag wat we dachten te verwachten de komende uren kwam van alles. Van triest, armoede, vies tot onveilig. Hij vertelde aan het einde van de tour weer te willen horen of onze verwachtingen waren uitgekomen.

Een beetje nerveus begonnen we aan de tocht. Haiko was met de drie kleine dames thuisgebleven, en dat was achteraf maar goed ook. Het regenseizoen was gestart en Kibera was veranderd in één grote modderpoel. Compleet met steile hellingen waarop je je aan alles moest vasthouden om niet uit te glijden in de 'drek'. Na een minuut of tien verdween m'n nerveuze gevoel voor onveilig situaties. Martin sloot na een half uurtje ook bij ons aan. Het was duidelijk dat we met Freddie en Martin bij ons, ons nergens zorgen om hoefden maken. Ze kenden werkelijk iedereen. Ik heb me de uren daarna absoluut niet meer onveilig gevoeld. Wat een enthousiaste en aardige mensen ontmoetten we. Zoveel mensen spraken ons aan, gaven een hand of wilden iets van ons weten. Nog nooit hebben Juut en ik zo vaak gehoord dat ze direct zagen dat we zussen waren, zo grappig! Zelden in een omgeving geweest waar er zo'n positieve samenhorige sfeer hing! Volgens Freddie en Martin is dat de kracht van Kibera. Niemand heeft iets, dus wat je hebt deel je met elkaar. We bezochten vijf projecten in Kibera.

Eén van de projecten was Mama Tunza. Mama Tunza begon in Kibera met het opvangen van weeskinderen. Aanvankelijk een paar, maar helaas groeide dit aantal explosief. We liepen door het weeshuis, maakten kennis met wat oudere meisjes (rond de 13 jaar) en spraken met hen over de verwachtingen voor hun leven. We bekeken slaapzalen, de huiskamer, keuken en klaslokalen. Totaal niet te vergelijken met Rehama waar Esther haar eerste jaar doorbracht. Het leken allemaal aan elkaar gespijkerde hokjes, op en naast elkaar. Het scheelde (voor mij persoonlijk) dat er op het moment van ons bezoek geen kleintjes waren. Alleen schoolkinderen. Ze waren zo lief en wilden van alles laten zien en vertellen. Gelukkig was daar ook tijd voor. Ook deze kinderen waren zo gastvrij en positief! Ondanks het feit dat ze in een belabberde woonomgeving wonen en toch weinig tot geen toekomstperspectief hebben is er wel iemand die voor ze zorgt. En blijkbaar is dat voor de kinderen op deze leeftijd voldoende. Ze maakten geen ongelukkige indruk. Grappen werden uitgehaald met ons en natuurlijk kochten we hier nog wat zelfgemaakte sieraden van de vrolijke kinderen.

Zoals eerder genoemd was de sfeer heel positief. We grapten al dat we wel een vlietuig verzuurde Nederlanders in Kibera kunnen laten leren hoe je tevreden kunt zijn met niks. De mensen hebben namelijk niets. Ze wonen met een hele familie op een paar vierkante meters, zonder sanitaire voorzieningen, zonder spullen, zonder hoop op beter voor de toekomst. En toch die lach, die positieve en gastvrije uitstraling...

We bezochten verder nog een project voor alleenstaande moeders. Ze maakten sieraden en allerlei kleine dingen die gekocht konden worden. Een bottenslijperij was het volgende project. Van afval (koeienbotten) slijpen ze kralen en allerlei hangers voor sieraden. Ook maakten ze houten schalen. Wat een vakmanschap! Een redelijk nieuw project was het wc -huis. Midden in de sloppen stond een rond stenen gebouw met een aantal douches en wc's. Voor een (heel klein) bedrag kon een familie een abbonnement nemen op het gebouw. Op deze manier proberen ze massale cholera uitbraken en diarree uit te bannen in Kibera. (...En de vliegende toiletten (behoefte doen op een plastic zak en die uit het 'raam' slingeren:-))

Midden door Kibera loopt het spoor. Het leek wel een vuilnisbelt met daar bovenop een rails. Ook tussen de hutjes en schuurtjes loop je gewoon op afval. Iedereen gooit de vuilnis buiten neer. Je beseft je weer hoe opgeruimd Nederland wel niet is, en hoe fijn het is dat het verzamelde afval opgehaald en verwerkt wordt. In Kibera komt namelijk niemand de vuilnis ophalen, dus dat rest er niets anders dan het maar neer te gooien.

Tenslotte kwamen we bij het project van Freddie; een NSO voor de kinderen die overdag aan hun lot werden overgelaten. Een kleine ruimte (iedereen binnen omdat het begon te regenen) een radio en veel kinderen. Dansen dat ze deden!!! Eric en Juut probeerden nog mee te doen, maar wat zijn wij als blanken toch houten klazen naast die soepel dansende Afrikaantjes! (hoop dat Esther ons het 'soepel in de heupen' nog eens kan leren:-)) Onze rugtas vol spelletjes, speelgoed, speelkaarten en andere kleine dingetjes verdeelden de jongens onder elkaar voor verschillende projecten. Het was niet verstandig om de spullen zelf uit te delen (al kon ik 1x de verleiding met twee kleine kindjes niet weerstaan en gaf ze iets, bijna direct kwamen uit alle hoeken en gaten kinderen en moesten we voor onze veiligheid echt zo snel mogelijk weg...).

Martin doet vrijwilligerswerk voor Mama Tunza, Freddie doet dit bij de bezochte NSO. Hun beide familie's leven totaal van de inkomsten van Kibera Tours. Dus mocht je ooit in de buurt zijn.....google even op Kibera Tours, dat mag je niet missen!

Na uren vol indrukken, het ontmoeten van leuke mensen en het horen van inspirerende verhalen moesten we onze verwachtingen van de tour helemaal bijstellen! Opgewekt gingen we terug naar huis. Al was daar het contrast wel weer groot toen we onze bemodderde kleding en schoenen op de stoep gooiden en een warme douche namen...

Wat je niet verwacht...ineens komt met veel geraas een bus dwars door de sloppen gereden!

Toch stiekum wat uitdelen aan een paar kindjes..

Het 'botten' project

Martin, één van onze gidsen

Mama Tunza (klaslokaal)

Onze gids Freddie

De mensen uit Kibera kunnen niet kopen in de winkels, te duur. Dus alles komt van de markt in Kibera. Noem het maar en ze verkopen het...

Leegmaken van onze rugzak vol spelletjes en speelgoed bij de NSO van Freddie

Amboseli National Park

Onze Lodge

's Avonds terug op het kamp bracht Madelief het geleerde vuurmaken gelijk met een andere Masai in de praktijk!

De kilimanjaro op de achtergrond!

En dan ineens in de bush...en benzine pomp! Echt ouderwets moest de benzine met een slinger worden opgepomt! We moesten wel lachen, 24 uur geopend stond erbij. De lieve man zal niet zoveel klandizie hebben, dus die enkele minibus die wil tanken mag op elk tijdstip aankloppen...

Madelief drinkt het liefst de hele dag cola. Normaal is dat hier alleen toegestaan op verjaardagen en feestjes. In Afrika had ze 'the time of here life'. Cola was namelijk vaak het enige (veilige) drankje wat verkocht werd! Zelfs Robijn werd een echte cola-junk bij gebrek aan iets anders.

Nog even wat documenten scoren, hier hadden we er pas een klein uurtje opzitten. Gelukkig wisten we toen nog niet dat we nog zo'n lange tocht voor de boed hadden..

's Morgens in alle vroegte werden we opgehaald door John, onze chauffeur voor een aantal dagen. Op naar Amoseli National Park! Over de duur van de tocht naar Amboseli verschilden de meningen; we hadden vernomen 3 uur, maar een kennis van Haiko had er 6 uur over gedaan. Het eerste stuk door Nairobi richting de bush ging nog wel. Maar na een aantal uren vroeg ik me toch wel af waar we aan begonnen waren. Af en toe dacht ik echt dat het mini busje in tweeen zou breken. Meer dan een paar keer zou het busje deze tocht toch niet kunnen maken vonden we allemaal, dan moest hij op z'n minst total loss zijn:-) De weg werd steeds slechter, soms was er gewoon niet eens sprake van een weg. Af en toe kwamen we door een dorpje...alle kinderen die we tegenkwamen stonden uitbundig te zwaaien. Veel verkeer kwam er hier blijkbaar niet langs. M&M vroegen nog weleens hoe lang het nog duurde voor we er waren, maar dat wist onze chauffeur volgens mij zelf ook niet echt. We gaven ons maar over en ik hoopte vooral maar dat we geen pech zouden krijgen. Onderweg trokken we nog even een andere minibus uit het zand die vast zat. Gelukkig begonnen we al wat 'wilde' dieren te spotten, zo stonden er opeens twee giraffen op de weg! Na een barre tocht van ruim 7 uur (zonder dvd, snoepjes, kadootjes en met 1 stop) kwamen we aan bij Kibo. Stijf en met een zere kont van alle kuilen het het heen en weer hobbelen stond er iemand met een welkomsdrankje klaar.......een glaasje sap heeft me zelden zo goed gesmaakt! Onze lodges bekeken, wat gedronken en gelijk weer de auto in voor onze eerste 'gamedrive'. Het dak van de minibus ging omhoog en we klommen op de stoelen om goed zicht te hebben. Gelijk die middag en avond al veel dieren gezien. Na een heerlijk diner schoven we allen direct de bedjes in, het was toch wel een pittige dag... De volgende dag bekeken we onze verblijfplaats nog eens goed en kwamen we tot de conclusie dat we hier toch wel lekker luxe zaten. Een prachtig zwembed, luxe lodges en heerlijk eten. En de grootste troef van deze omgeving; de naaste buurman is de Kilimanjaro! Hoogste berg van Afrika. Bij aankomst de dag eerder was hij in nevelen gehuld, maar bij het opstaan was hij prachtig zichtbaar en maakten we (gelukkig) gelijk foto's. De top hebben we na deze morgen niet meer gezien (alleen vanuit het vliegtuig later naar Mombassa..) Dagen daarna veel in onze minibus op zoek naar de dieren. John hield via een walkie talkie contact met andere chauffeurs, zodat we ons soms rot schrokken omdat hij ineens ergens heen scheurde om iets te zien. Helaas ook veel dode dieren gezien, triest. Er heerst een enorme droogte. Zo reden we met de auto verschillende keren door het opgedroogde lake Amboseli. Tijdens een gamedrive werden we staande gehouden door een aantal Masai mannen die in het gebied wonen. Of we (tegen betaling) in hun dorp wilden kijken. Nou, dat wilden we wel! We kregen een rondleiding, mochten in de Manyatta (hut) van 'the chief' kijken (waar moeder en kind aan het koken waren), ze lieten diverse vaardigheden zien, waaronder vuur maken. Ten tijde van deze visite las ik het boek 'De blanke Masai', ik had direct een beeld hoe de hoofdpersoon van dit boek geleefd heeft. Petje af, ik zou het geloof ik niet kunnen... We mochten alles vragen, en de Chief vertelde hoe moeilijk ze het hadden in deze tijd van enorme droogte. Na een en ander aan sieraden te hebben gekocht had the Chief nog een verrassing; de kinderen van het schooltje iets verderop waren speciaal voor ons op school gebleven. Of we daar ook nog wilden kijken. In een klein hutje zaten ontzettend veel (kleine) kinderen met 1 leraar. Ze zongen Masail-iederen voor ons bij binnenkomst. Zonder schoolbord of wat voor leermiddelen dan ook kregen de kinderen les. Dat dit een heel arm schoolte was was ons snel duidelijk. Een deel van de pennen, blocknotes, spelletjes en strandballen hebben we later opgestuurd naar de P.O.-box van de leraar. Ik had op dat moment helaas niks bij me om weg te geven. Ik hoop dat de spulletjes daar inmiddels terecht zijn gekomen.